بایگانیِ ابوالحسن نجفی

دربارۀ ترجمه، برگزیدۀ مقاله های نشر دانش


کتاب حاضر که مجموعه مقالات و نقدهایی است که قبلاً در نشر دانش به چاپ رسیده است شامل 29 مقاله و نقد در فن ترجمه می شود.

دربارۀ ترجمه، برگزیدۀ مقاله های نشر دانش

چاپ چهارم 1376

فهرست مقاله ها:

ادامهٔ مطلب »

سرمشق مترجمان


دوست دارم سرآغاز کار نقل قولی از استاد بزرگ ابوالحسن نجفی باشد:

«… میان دو نوع ترجمه، یکی ترجمۀ لفظ به لفظ و دیگری ترجمۀ آزاد، نوع دیگری نیز هست که من فقط همان را ترجمۀ امین می­دانم. برای تعریف این نوع ترجمه به سخن یکی از صاب­نظران بزرگ (روژه کایوا) استناد می­کنم که می­تواند سرمشق مترجمان قرار گیرد. البته سخن او دربارۀ ترجمۀ آثار شعری است، اما بطور کلی در مورد هر نوع ترجمه­ای صدق می­کند:

’خوب ترجمه کردن آثار شکسپیر یا پوشکین به فارسی {به جای فارسی در متن اصلی فرانسه آمده است}، یعنی نوشتن متنی که شکسپیر یا پوشکین اگر به جای امکانات زبان انگلیسی یا روسی امکانات زبان فارسی را در اختیار می­داشتند، آن را می­نوشتند. پس ترجمۀ خوب نه ترجمۀ لفظ به لفظ است و نه ترجمۀ ادیبانه (اما غیر ممکن)، بلکه عبارت است از ابداع متنی (اعم از واژگان و جمله­بندی و سبک) که نویسنده اگر زبان مادریش همان زبان مترجم می­بود، آن را می­نوشت. چنین ترجمه­ای مستلزم دانش و هوش و تخیل بسیار است و البته باید آن را کمال مطلوب ترجمه دانست. من ادعا نمی­کنم که چنین ترجمه­ای تحقق­پذیر باشد، اما می­گویم مترجم خوب کسی است که می­کوشد تا هرچه بیشتر به آن نزدیک شود.’»

ابوالحسن نجفی، «مسئلۀ امانت در ترجمه»، نشر دانش، سال سوم، شمارۀ اول (آذر و در 1361)؛ تجدید چاپ در مجموعۀ مقالات نشر دانش دربارۀ ترجمه، نشر دانشگاهی، 1365