بایگانیِ مترجم

لایه های زبان


«زبان هم مانند تفکر و اندیشه لایه لایه است و هر سطح از تفکر در یک لایه از زبان اتفاق می افتد. زبان زندگی روزمره (زبان مادری) جزء لایه های اولیه و سطحی زبان است. بعضی از مترجمان فکر می کنند صحبت کردن به یک زبان یا شناخت قواعد دستوری، برابر با تسلط بر آن زبان است، در حالی که این تسلط تنها در صورتی حاصل می شود که لایه های عمقی زبان را بشناسند، از قابلیت های نهفتۀ آن مطلع باشند، و بتوانند به اعماق آن نفوذ کنند. آنان با بضاعت کم و شناخت اندک در زبان مبدأ و مقصد به سراغ متون فلسفی می روند. بازار آشفتۀ ترجمه های متون فلسفی حاصل تلاش مذبوحانۀ مترجمان فارسی زبان برای برگرداندن لایه های عمقی و ژرف زبان مبدأ به لایه های سطحی و بی بضاعت زبان مقصد است. این متن ها تفکر و زبان را به بیراهه کشانده اند. مترجم وقتی می تواند نقش خود را به عنوان نقطۀ اتصال و پل ارتباطی دو زبان درست ایفا کند که از لایه های رسوبی و فراموش شدۀ زبان مبدأ و مقصد شناخت کافی داشته باشد و آن ها را به درستی با یکدیگر هم افق کند.»

سهیلا میرشکاک، جهان در لحظۀ انزوا، ویژه نامۀ الـف، ش 5. ص 74 

اندر باب ترجمۀ رمان*


«شاید زبان ناب وجود نداشته باشد، اما زبانی را به مقابلۀ زبانی دیگر درآوردن ماجراجویی جذابی است، و این مَثلِ ایتالیایی ها همیشه هم صادق نیست که مترجم خائن است. البته مشروط بر آن که نویسنده هم در این خیانت جذاب سهیم باشد.»

اومبرتو اِکو

ادامهٔ مطلب »

مترجم و فرهنگ واژه ها


↔  

چرا باید با وجود داشتن فرهنگ هزاره، فرهنگ پویا (باطنی) را هم بخرم؟

ادامهٔ مطلب »

فرق مترجم حرفه ای با مترجم مبتدی


به قول دوستم:

«وقتی مترجم حرفه ای متنی را خاص ترجمه می کنه، می گن تشخیص اش این جوری بوده، ولی وقتی مترجم مبتدی متنی را خاص ترجمه کنه، می گن اشتباه ترجمه کرده!»

آثاری که به سلیقۀ ارشاد نزدیک تر باشد*


[فریدون مجلسی]، مترجم «یولیانوس» به مترجمان توصیه کرد: بهتر است برای ترجمه به دنبال آثاری باشند که همخوانی بیشتری با مختصات فرهنگی کشور ما دارد تا مشکل کمتری با ممیزی پیدا کنند. در این صورت، آثاری که به سلیقۀ ارشاد نزدیک تر باشد، وارد بازار رسمی کتاب خواهد شد. این کار علاوه بر مبارزه با نشر غیر قانونی، موجب می شود حقوق آن ها نیز از میان نرود.

متن کامل خبر را در خبرگزاری مهر بخوانید

——————————————-

این چه نسخه ای است برای مترجمان که باید سلیقه شان را به سلیقۀ ارشاد نزدیک کنند؟!!!

– – – –

*این نوشته پس از تذکر و توضیح آقای فریدون مجلسی اصلاح شد. قسمتی از توضیح آقای مجلسی در بخش دیدگاه ها و قسمتی دیگر در زیر آمده است.

…اشاره به نكته اي را كه در انتشار آن خلاصۀ خبر به طور گنگ ذكر شده بود لازم مي دانم. البته خبرنگار محترم تذكر داده بودند كه با هرگونه سانسوري مخالفت كرده بودم و حتي گفته بودم نشانه ضعف است زيرا سيستمي كه احساس مي كند ثبات دارد نگران اين چيزها نيست. اما ضمناً گفته بودم كه حساسيت كنوني معمولاً روي دو جنبه تمركز مي يابد: يكي مسائل سياسي و اجتماعي است كه هرچه سانسور كنند بيشتر توجه مردم را به خود جلب مي كند و حتي در انتشارات زير زميني انعكاس مي يابد، كه فقط به زيان نويسنده و به سود قاچاقچي است! و جنبه دوم مسائل اِروتيك است كه اين روزها در ادبيات غربي مانند سينمايشان رواج دارد، و با توجه به زمينه هاي فرهنگي ما سانسور آن گونه مطالب (يعني نوع دوم مربوط با سوژه هاي  پورنو يا اروتيك_ كه حتي با سانسور آن نيز مخالف هستم) به سانسور كننده نوعي مشروعيت اخلاقي مي بخشد، پس بهتر است مترجمان ميان اين همه سوژه موجود سراغ مطالبي بروند كه با آن معيارها ناسازگار نباشد. كه خبرنگار محترم عدم سازگاري را رعايت سليقه تعبير كرده اند كه اهميتِ واكنش و تذكر نداشت. گمان نمي كنم سوء نيتي در كار بوده باشد…

اعلام بازنشستگی ابراهيم يونسی


ابراهيم يونسي از كار نوشتن و ترجمه اعلام بازنشستگي كرد.
اين نويسنده و مترجم پيشكسوت كه در سن 84سالگي است، به ايسنا گفت: راستش خيلي وقت است كمتر كلمات را به ياد مي آورم؛ براي همين دست به ترجمه نمي برم و ديگر ما را بازنشسته به حساب بياوريد. يونسي حدود 90 عنوان كتاب تاليف و ترجمه در كارنامه كاري اش دارد و به تعبير خودش، از اين آثار به عنوان حاصل يك عمر تلاش مي توان ياد كرد.
رمان «آرزو هاي بزرگ» چارلز ديكنز نخستين ترجمه اوست كه در سال 1337 منتشر شد. حالابا گذشت بيش از نيم قرن، مي گويد كه بس است و ديگر بايد ميدان را به جوان ها سپرد و از آنها خواست كه دنباله كار و فعاليت و خدمت فرهنگي را پي بگيرند و بايد به اميد و باورهاي آنها دل بست.ابراهيم يونسي متولد سال 1305 در بانه، از دانشگاه سوربن فرانسه دكتراي اقتصاد گرفته است.
از جمله آثار او مي توان به تاليف رمان هاي «کج کلاه و کولي»، «گورستان غريبان» و «زمستان بي بهار» اشاره كرد.

منبع: روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 2177 به تاريخ 24/6/89، صفحه 32 (نگاه سوم)

وقایع خواندنی از صنعت ترجمه در ایران


ترجمه های جعلی با نام نویسندگان مشهور در بازار کتاب!

دكتر شريعتي هم گاهي از اين خاصيت آدم ايراني بهره برده و بعضي از حرف‎هاي خودش را به اسم آن متفكر فرانسوي جعلي نقل كرده است. آن‎جاهايي كه مي‎گويد: به قول شاندل فيلسوف فرانسوي در واقع حرف خودش را مي‎زند. منتهي از زبان يك بيگانه! چرا؟ چون مخاطب بهتر مي‎پذيرد.


جواد محقق شاعر و سال‎ها سردبير نشريه رشد نوجوان بوده و نيز حدود 15 سال است كه عضو ثابت تحريريه كيهان بچه‎هاست وی مدتی پیش در گفت وگو با پنجره نکات جالبی از وضعیت صنعت ترجه در ایران می گوید که خواندنی و نکته دار است:

ادامهٔ مطلب »